دوره 14، شماره 3، 1396 (شماره پیاپی 55):116-123

مکان‌یابی بهینه مراکز درمانی شهری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در شهر مراغه

اکبر مرادی, زهرا نصیری

چکیده


مقدمه: مراکز درمانی به‌ طور مستقیم در تأمین سلامت فرد و جامعه تأثیر می‌گذارند و دسترسی سریع و ارزان به این مراکز در جوامع شهری، مهم و ضروری است. بنابراین، بحث مکان‌یابی مراکز درمانی به ‌گونه‌ای که بتواند در افزایش سطح رفاه ساکنان و تأمین سلامت آن‌ها تأثیر داشته باشد، از اهمیت زیادی برخوردار است. از این‌رو، هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی معیارهای مکان‌های مناسب و دارای اولویت برای احداث مراکز درمانی جدید در شهر مراغه بود.

روش بررسي: این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی در سال 1396 در شهر مراغه انجام گرفت. اطلاعات مورد نیاز از طریق منابع کتابخانه‌ای، مشاهدات میدانی و نقشه‌های کاربری اخذ شده از شهرداری این شهر به‌ دست‌ آمد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار ArcGIS و نرم‌افزار الحاقی فرایند تحلیل سلسله مراتبی Analytic hierarchy process (AHP) Expert Choice مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

يافته‌ها: معیار مجاورت با مراکز مسکونی با وزن 190/0 و فاصله از مراکز درمانی موجود با وزن ‌150/0، بیشترین تأثیر را در احداث مراکز جدید داشتند. همچنین، با هم‌پوشانی لایه‌های مربوط به 15 معیار، پهنه‌های مختلف شامل مکان‌های بسیار مناسب، مناسب، نسبتاً مناسب، نامناسب و بسیار نامناسب جهت احداث مراکز درمانی جدید مشخص گردید.

نتيجه‌گيري: مراکز درمانی موجود در شهر مراغه به‌ صورت مناسب توزیع نشده‌اند که این موضوع می‌تواند نقش مؤثری در سلامتی ساکنان مناطق فاقد مراکز درمانی داشته باشد. در این زمینه، قابلیت سیستم اطلاعات جغرافیایی Geographical Information System (GIS) در زمینه مکان‌یابی مناسب برای مراکز درمانی مشخص شد.


واژگان کلیدی


سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی؛ فرایند تحلیل سلسله مراتبی؛ مراکز درمانی؛ مکان‌یابی

تمام متن:

PDF