دوره 17، شماره 3، 1399 (شماره پیاپی 73):118-124

مطالعه آلتمتریک مقالات حوزه انفورماتیک پزشکی و مدیریت اطلاعات سلامت در رسانه‌های اجتماعی

فاطمه مکی‌زاده, محمد امین عرفان‌منش, فرزانه صرامی

DOI: 10.22122/him.v17i3.4078

چکیده


مقدمه: آلتمتریکس (دگرسنجه)، شاخص‌هایی هستند که می‌توانند در کنار مفاهیم سنتی علم‌سنجی که مبتنی بر تحلیل استنادی می‌باشند، به منظور بررسی اثرگذاری تولیدات علمی در محیط وب 2 مورد بهره‌برداری قرار گیرند. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان حضور مقاله‌های بین‌المللی حوزه انفورماتیک پزشکی و مدیریت اطلاعات سلامت در رسانه‌های اجتماعی و تعیین بهره‌مندی محققان این حوزه از این رسانه‌ها و شناسایی مقالات برتر بر اساس نمره آلتمتریک انجام گرفت.

روش‌ بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی بود که با رویکرد علم‌سنجی و بهره‌گیری از شاخص‌های آلتمتریکس انجام ‌شد. جامعه پژوهش را 64 مجله در حوزه مدیریت اطلاعات سلامت و حوزه انفورماتیک پزشکی در پایگاه SJR (SCImago Journal Rank) و Scopus تشکیل داد. کلیه اطلاعات لازم مربوط به مجلات و مقالات مورد بررسی همچون نام مجله، نام مقاله، نمره آلتمتریک و... با مراجعه به Altmetric.com به دست آمد. از آزمون همبستگی Spearman جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده گردید.

یافته‌ها: Mendeley، توییتر و Facebook از جمله رسانه‌های اجتماعی بودند که بیشترین میزان اشاره ‏را دریافت کردند. بر اساس یافته‌ها، ‎ارتباط‎ معنی‌داری بین پوشش آلتمتریک (میزان حضور در محیط وب اجتماعی) و همچنین، ‏سه شاخص عملکرد کیفی [SJR، SNIP (Source Normalized Impact per Paper) و CiteScore]‏ وجود داشت. ضریب همبستگی برای سه شاخص به ترتیب 401/0، 248/0 و 285/0 به دست آمد.

نتیجه‌گیری: رسانه‌های اجتماعی تأثیر مثبتی بر میزان استناد به مقالات علمی دارند. بنابراین، محققان حوزه انفورماتیک پزشکی و مدیریت اطلاعات سلامت می‌توانند با اشتراک‌گذاری آثار خود در رسانه‌های اجتماعی، میزان استناد به آن‌ها را افزایش دهند. با ‎توجه ‎به ‎قوی نبودن ضرايب ‎همبستگي در مطالعه حاضر، ‎می‌توان ‎از ‎شاخص‌های ‎آلتمتریکس ‎به‌ عنوان ‎‎مكمل شاخص‌های علم‌سنجی و نه ‏جایگزین در ‎ارزيابي پژوهش و ‎‎محاسبه تأثیر علمی بهره برد.


واژگان کلیدی


آلتمتریکس؛ انفورماتیک پزشکی؛ مدیریت اطلاعات سلامت؛ رسانه‌های اجتماعی

تمام متن:

PDF

مراجع


Salajagheh M, Mohammadian S. Altmetrics: A new way in scientometrics. National Studies on Librarianship and Information Organization 2015; 26(1): 71-84. [In Persian].

Priem J, Costello KL. How and why scholars cite on Twitter. Proc Am Soc Info Sci Tech 2010; 47(1): 1-4.

Weller K. Social media and altmetrics: An overview of current alternative approaches to measuring scholarly impact. In: Welpe IM, Wollersheim J, Ringelhan S, Osterloh M, editors. Incentives and performance: Governance of research organizations. Cham, Switzerland: Springer International Publishing; 2015. p. 261-76.

Erfanmanesh M. The presence of Iranian information science and library science articles in social media: An altmetric study. Iranian Journal of Information Processing and Management 2017; 32(2): 349-73. [In Persian].

Goltaji M, Jowkar A. Presence of scientific outputs of medical informatics in social media: An altmetric study. Health Inf Manage 2017; 14(2): 71-7. [In Persian].

Chen PY, Hayes E, Lariviere V, Sugimoto CR. Social reference managers and their users: A survey of demographics and ideologies. PLoS One 2018; 13(7): e0198033.

Didegah F, Bowman TD, Holmberg K. On the differences between citations and altmetrics: An investigation of factors driving altmetrics versus citations for Finnish articles. J Assn Inf Sci Tec 2018; 69(6): 832-43.

Gamble JM, Traynor RL, Gruzd A, Mai P, Dormuth CR, Sketris IS. Measuring the impact of pharmacoepidemiologic research using altmetrics: A case study of a CNODES drug-safety article. Pharmacoepidemiol Drug Saf 2020; 29(Suppl 1): 93-102.

Bashiri T, Erfanmanesh MA, Asnafi A. Do highly-cited articles from Iran in the field of medical sciences attract high attentions in social media? Health Inf Manage 2018; 15(2): 90-6. [In Persian].

Serati Shirazi M, Goltaji M. An altmetric study on scientific articles of “Health Literacy” in social media. Payesh 2018; 17(3): 249-56. [In Persian].

Erfanmanesh MA, Hosseini E, Habibi S. Tweets of scholarly papers on Twitter. Journal of National Studies on Librarianship and Information Organization 2018; 29(3): 93-111. [In Persian].

Erfanmanesh MA. The relationship between altmetric activity and quality indicators of the library and information science journals in Scopus. National Studies on Librarianship and Information Organization 2018; 29(2): 7-26. [In Persian].

Zahedi Z, Costas R, Wouters P. How well developed are altmetrics? A cross-disciplinary analysis of the presence of ‘alternative metrics’ in scientific publications. Scientometrics 2014; 101(2): 1491-513.

Holmberg K. Altmetrics for information professionals: Past, present and future. 1st ed. Waltham, MA: Chandos Publishing; 2015.

Nuredini N, Peters I. Enriching the knowledge of altmetrics studies by exploring social media metrics for economic and business studies journals. Proceedings of the 21st International Conference on Science and Technology Indicators (STI Conference 2016); 2016 Sep 14-16; Valencia, Spain.

Costas R, Zahedi Z, Wouters P. Do “altmetrics” correlate with citations? Extensive comparison of altmetric indicators with citations from a multidisciplinary perspective. J Assn Inf Sci Tec 2015; 66(10): 2003-19.

Robinson-Garcia N, Torres-Salinas D, Zahedi Z, Costas R. New data, new possibilities: Exploring the insides of Altmetric.com. El Profesional de la Informacion 2014; 23(4): 359-66.

Sedighi M. The role of social media in assessing the impact of research (Case study: The field of scientometrics). Iranian Journal of Information Processing Management 2019; 34(2): 765-92. [In Persian].

Haustein S, Peters I, Sugimoto CR, Thelwall M, Lariviere V. Tweeting biomedicine: An analysis of tweets and citations in the biomedical literature. J Assn Inf Sci Tec 2014; 65(4): 656-69.





Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial 4.0 International license (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/). Noncommercial uses of the work are permitted, provided the original work is properly cited.