دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 Policies to promote maternal health literacy based on the role of health sector actors سیاست های ارتقای سواد سلامت مادری بر مبنای نقش کنش گران حوزه سلامت 33544 10.48305/him.2026.46541.1418 FA زهرا کریم زاده مرکز تحقیقات علوم باروری و سلامت جنسی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران فاطمه محمدی گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-8239-4928 مرجان بیگی گروه مامایی و بهداشت باروری، مرکز تحقیقات علوم باروری و سلامت جنسی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0001-4662-1211 Journal Article 2026 07 05 In the field of maternal health, the level of health literacy can also affect the receipt of prenatal care, the recognition of risk symptoms, and the follow-up of care recommendations; however, promoting health literacy is not limited to empowering mothers, and the role of health system actors in transmitting and interpreting health information is also important in this process. This policy brief was developed based on the results of a cross-sectional study conducted at Isfahan University of Medical Sciences. The findings showed that the views of health actors in the fields of education, health, and treatment differed regarding the relationship between maternal health literacy and health indicators; with the education field receiving the highest score and the treatment field receiving the lowest score. Given the differences in perspectives, policy options were proposed based on expert participation to harmonize the understanding and role of health system actors. The options included “establishing inter-sectoral coordination in the field of maternal health literacy between health education and treatment domains; developing a common conceptual and implementation guideline for maternal health literacy at health education and treatment levels; establishing a feedback system between health education and treatment domains on experiences related to education and communication with mothers; defining indicators related to maternal health literacy in monitoring the performance of health education and treatment units; and holding joint case study meetings between actors from the three domains on maternal and perinatal complications.” سلامت مادران باردار از شاخص‌های مهم عملکرد نظام‌های سلامت است. در سال‌های اخیر، سواد سلامت از عوامل موثر بر نحوه دسترسی افراد به اطلاعات سلامت و درک و استفاده از آن در تصمیم گیری‌های مرتبط با سلامت است. در حوزه سلامت مادری نیز سطح سواد سلامت می تواند بر دریافت مراقبت‌های بارداری، تشخیص علائم خطر و پیگیری توصیه های مراقبتی اثر گذار باشد؛ با این حال، ارتقای سواد سلامت به توانمندسازی مادران محدود نمی‌شود و نقش کنش گران نظام سلامت در انتقال و تفسیر اطلاعات سلامت نیز در این فرایند اهمیت دارد. این خلاصه سیاستی، با توجه به نتایج مطالعه مقطعی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تدوین شده است. یافته‌ها نشان داد دیدگاه کنش گران سلامت در حوزه‌های آموزش، بهداشت و درمان نسبت به ارتباط سواد سلامت مادران با شاخص‌های سلامت متفاوت است؛ به‌طوری‌که حوزه آموزش بالاترین نمره و حوزه درمان کمترین نمره را دریافت کردند. با توجه به تفاوت دیدگاه‌ها، گزینههای سیاستی بر مبنای مشارکت خبرگان برای هماهنگی درک و نقش کنش گران نظام سلامت پیشنهاد شد. گزینه‌ها شامل «ایجاد هماهنگی بین‌بخشی در زمینه سواد سلامت مادری بین حوزه‌های آموزش بهداشت و درمان؛ تدوین دستورالعمل مشترک مفهومی و اجرایی برای سواد سلامت مادری در سطوح آموزش بهداشت و درمان؛ استقرار نظام بازخورد بین حوزه‌های آموزش بهداشت و درمان درباره تجربه‌های مرتبط با آموزش و ارتباط با مادران؛ تعریف شاخص‌های مرتبط با سواد سلامت مادری در پایش عملکرد واحدهای آموزشی بهداشتی و درمانی؛ و برگزاری نشست‌های مشترک موردپژوهی بین کنش گران سه حوزه درباره موارد عارضه مادری و پری ناتال» بودند.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 The Role of the Treating Physician in Profit or Loss of Global-Payment Cases in Two Public Hospitals in Isfahan, Iran نقش پزشک معالج در سود یا زیان پرونده‌های پرداخت گلوبال در دو بیمارستان دولتی اصفهان 33569 10.48305/him.2026.46387.1407 FA محمدرضا اعتمادیان پژوهشگر مستقل (پزشک عمومی)، تهران، ایران 0009-0001-0449-8040 مریم جهان‌بخش دانشیار مدیریت اطلاعات سلامت، گروه فناوری اطلاعات سلامت، مرکز تحقیقات فناوری در امور سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0003-0876-5422 Journal Article 2026 06 09 Introduction: Iran's global payment system, an incomplete adaptation of the diagnosis-related group (DRG) model, sets a fixed tariff for common surgeries without severity classes, and evidence on its financial consequences is inconsistent. We aimed to determine the role of the treating physician in the profit or loss of global-payment cases in two public hospitals in Isfahan, Iran (2021-2022). Methods: This retrospective cross-sectional study analyzed 6,484 global-payment bills. Profit or loss per case was the tariff minus the actual cost, analyzed with one-way ANOVA, case-level multivariable regression adjusting for procedure code, month, hospital and specialty. Results: Overall, 59.6% of cases were profitable and 40.3% incurred a loss. Mean physician profit ranged from -2.8 to 20.9 million Rials even within one procedure (cholecystectomy). In the multivariable model, between-physician differences remained significant (p<0.001; partial eta squared 0.06) and accounted for the largest share of variation after the procedure itself. They persisted within 18 of 29 codes, and the 11 non-significant codes were mostly low-volume, whereas the crude between-hospital difference disappeared after adjustment for procedure mix (p=0.87). Conclusion: After adjustment for procedure code, hospital, month and specialty, physicians differed significantly in case-level profit or loss. This association may reflect physician practice or the physician's case mix; the available data cannot separate the two. It is therefore suggested that, before the global system is extended, diagnosis and patient characteristics be incorporated into it, as in DRG, so that one of these two sources can be controlled. Keywords: Prospective Payment System; Global Payment; Economics, Hospital; Physicians; Diagnosis-Related Groups مقدمه نظام پرداخت گلوبال ایران با اقتباس ناقص از الگوی گروه‌های تشخیصی مرتبط (DRG‏)، تعرفه ثابتی بدون طبقات شدت بیماری برای اعمال جراحی شایع دارد. هدف، تعیین نقش پزشک معالج در سود یا زیان پرونده‌های گلوبال دو بیمارستان دولتی اصفهان (۱۴۰۰ و ۱۴۰۱) بود. روش بررسی این مطالعه مقطعی گذشته‌نگر بر ۶۴۸۴ پرونده گلوبال انجام شد. سود یا زیان هر پرونده، تفاضل تعرفه و هزینه واقعی بود و با تحلیل واریانس یک‌طرفه، رگرسیون چندمتغیره سطح پرونده (با کنترل نوع عمل، ماه، بیمارستان و تخصص) تحلیل شد. یافته‌ها ۵۹٫۶ درصد پرونده‌ها سودده و ۴۰٫۳ درصد زیان‌ده بودند. میانگین پزشکان حتی در یک عمل (کوله‌سیستکتومی) از زیان ۲٫۸ تا سود ۲۰٫۹ میلیون ریال بود. در مدل چندمتغیره، تفاوت بین پزشکان معنادار ماند (p<۰٫۰۰۱؛ مجذور اتای جزئی ۰٫۰۶) و پس از نوع عمل بزرگ‌ترین بخش پراکندگی را توضیح داد. این تفاوت در ۱۸ از ۲۹ کد پایدار بود و یازده کد غیرمعنادار عمدتاً کم‌حجم بودند؛ تفاوت دو بیمارستان اما با تعدیل ترکیب اعمال از بین رفت (p=۰٫۸۷). نتیجه گیری پس از تعدیل نوع عمل، بیمارستان، ماه و تخصص، تفاوت معناداری بین پزشکان در سود یا زیان پرونده‌های گلوبال مشاهده شد. این ارتباط می‌تواند از عملکرد پزشک یا ترکیب بیماران او ناشی شود و با داده‌های موجود تفکیک‌پذیر نیست. بنابراین پیشنهاد می‌شود پیش از تعمیم گلوبال، تشخیص و ویژگی‌های بیمار به شیوه DRG در آن وارد شود تا یکی از این دو منشأ کنترل گردد. واژه‌های کلیدی نظام پرداخت آینده‌نگر؛ پرداخت گلوبال؛ اقتصاد بیمارستان؛ پزشکان؛ گروه‌های تشخیصی مرتبط[

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 Implications of Uncertainty in Hospital Information System Data for Performance Evaluation: A Robust Data Envelopment Analysis Approach پیامدهای عدم‌قطعیت داده‌های نظام اطلاعات بیمارستانی در ارزیابی عملکرد: یک رویکرد مقاوم مبتنی بر تحلیل‌پوششی‌داده‌ها 33580 10.48305/him.2026.46131.1388 FA هدی مرادی گروه مدیریت، دانشگاه میبد، میبد، ایران 0000-0002-2505-051X حمید بابایی میبدی گروه مدیریت، دانشگاه میبد، میبد، ایران 0000-0002-3063-4501 Journal Article 2026 02 03 Background: Hospital efficiency evaluation relies heavily on data obtained from Health Information Systems. Along with deterministic data, these systems contain indicators that may be affected by measurement limitations, data recording quality, and information fluctuations, resulting in different levels of uncertainty. However, existing approaches do not explicitly consider the coexistence of deterministic and uncertain data. Methods: Considering the nature of data generated during hospital information management processes and differences in the reliability of indicators, a generalized robust DEA framework was developed to simultaneously model deterministic and uncertain data. Three robust models were developed to incorporate uncertainty in inputs, outputs, and both inputs and outputs. The performance of the proposed models was evaluated through a hospital case study. Results: The results showed that uncertainty in HIS data can lead to instability in efficiency values and reduce the reliability of performance evaluation results. Compared with the conventional DEA model, the proposed models provided more stable efficiency scores, more consistent rankings, and reduced the occurrence of unrealistic efficiency values. Conclusion: By distinguishing between deterministic and uncertain data, the proposed framework provides a more realistic and reliable evaluation of hospital performance within Health Information Systems. Key Message: Applying this framework in Health Information Systems can reduce the effects of data uncertainty on performance evaluation and support managerial decision-making, particularly in resource allocation and hospital performance improvement. مقدمه: ارزیابی کارایی بیمارستان‌ها به‌طور گسترده‌ای بر داده‌های نظام اطلاعات سلامت متکی است که در کنار داده‌های قطعی، شامل شاخص‌هایی هستند که به دلیل محدودیت‌های اندازه‌گیری، کیفیت ثبت داده‌ها و نوسانات اطلاعاتی با درجاتی از عدم‌قطعیت همراه‌اند. این ترکیب را به‌طور صریح لحاظ نمی‌کنند. روش بررسی: با توجه به ماهیت داده‌های تولیدشده در چرخه‌ی مدیریت اطلاعات بیمارستانی و تفاوت در قابلیت اتکای شاخص‌ها، چارچوبی مبتنی بر تحلیل‌پوششی‌داده‌های مقاوم ارائه شد که امکان مدل‌سازی هم‌زمان داده‌های قطعی و غیرقطعی را فراهم می‌کند. سه مدل مقاوم برای لحاظ کردن عدم‌قطعیت در ورودی‌ها، خروجی‌ها و هر دو توسعه یافت و عملکرد آن‌ها از طریق مطالعه موردی بیمارستانی ارزیابی شد. یافته‌ها:نتایج نشان داد که وجود عدم‌قطعیت در داده‌های نظام اطلاعات سلامت می‌تواند موجب ناپایداری مقادیر کارایی و کاهش قابلیت اتکای نتایج ارزیابی عملکرد شود. در مقابل، مدل‌های پیشنهادی در مقایسه با مدل کلاسیک، مقادیر کارایی پایدارتر و رتبه‌بندی منسجم‌تری ارائه کرده و از بروز مقادیر کارایی غیرواقعی جلوگیری کردند. نتیجه‌گیری: چارچوب پیشنهادی با تفکیک داده‌های قطعی و غیرقطعی، ارزیابی واقع‌بینانه‌تری از عملکرد بیمارستان‌ها در نظام‌های‌اطلاعات‌سلامت فراهم می‌کند. پیام‌کلیدی: به‌کارگیری این چارچوب در نظام‌های‌اطلاعات‌سلامت می‌تواند با کاهش اثرات عدم‌قطعیت داده‌ها بر ارزیابی عملکرد، اطلاعات پایدارتر و قابل‌اتکاتری را برای تخصیص منابع و بهبود عملکرد بیمارستان‌ها در اختیار مدیران قرارمی‌دهد.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 Designing a Model for the Effective Evaluation of Self-Governance Policy Implementation in Hospitals of Isfahan University of Medical Sciences طراحی مدل ارزیابی اثربخشی اجرای خط‌مشی خودگردانی در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان: یک مطالعه کیفی 33537 10.48305/him.2026.46637.1424 FA شهرزاد رضایی گروه مدیریت، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0009-0009-4021-5421 اکبر اعتباریان گروه مدیریت، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول) 0000-0003-0701-984X محمد رضا رضایتمند دانشیار اقتصاد سلامت گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی،مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان 0000-0002-9907-3597 Journal Article 2026 07 26 Introduction: Hospital autonomy is one of the most significant structural reforms in Iran's health system, designed to reduce reliance on public budgets, enhance managerial independence, and improve service quality. Despite years of implementation, its effectiveness has been heterogeneous, and a comprehensive framework covering structural, processual, human, and contextual dimensions simultaneously has not yet been proposed. This study aimed to design a comprehensive framework for evaluating the effectiveness of the hospital autonomy policy in hospitals affiliated with Isfahan University of Medical Sciences, with a special emphasis on the role of health information infrastructures. Methods: This qualitative study employed Attride-Stirling's thematic network analysis. Fourteen managers and experts with substantial experience in hospital autonomy were purposively selected using a maximum variation approach. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using MAXQDA 2020 software. Trustworthiness was established through member checking and peer review. Results: From 234 initial codes, 101 basic themes, 28 organizing themes, and five global themes emerged: 1) Clinical Governance and Institutional Agility, 2) Financial Intelligence and Economic Resilience, 3) Human Capital and Organizational Motivation, 4) Customer Orientation and Service Excellence, and 5) Technology and Information-Driven Decision Making. The resulting thematic network, besides confirming significant interrelationships among these five dimensions, demonstrates meaningful theoretical alignment with Stufflebeam's CIPP framework. Conclusion: Grounded in five core dimensions and aligned with the CIPP theoretical framework, the proposed conceptual framework can serve as a comprehensive framework for evaluating hospital autonomy effectiveness. Beyond its theoretical contributions, this framework aids policymakers in more effective policy formulation and implementation while paving the way for developing quantitative instruments and empirical validation in future research. مقدمه: خودگردانی بیمارستان‌ها از مهم‌ترین اصلاحات ساختاری نظام سلامت ایران با هدف کاهش وابستگی به بودجه دولتی، افزایش استقلال مدیریتی و بهبود کیفیت خدمات طراحی شده است. با وجود اجرای چندساله، اثربخشی آن ناهمگون بوده و چارچوب جامعی که ابعاد ساختاری، فرآیندی، انسانی و زمینه‌ای را هم‌زمان پوشش دهد، ارائه نشده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوبی جامع برای ارزیابی اثربخشی اجرای سیاست خودگردانی در بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، با تأکید بر نقش زیرساخت‌های اطلاعات سلامت انجام شد. روش بررسی: این مطالعه کیفی با روش تحلیل شبکه مضامین اتراید-استرلینگ انجام شد. ۱۴ مدیر و کارشناس باتجربه در خودگردانی بیمارستان‌های تابعه به ‌صورت هدفمند با رویکرد حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA نسخه ۲۰۲۰ تحلیل شدند. برای تأمین اعتبار یافته‌ها، از روش‌های بررسی توسط مشارکت‌کنندگان و همکاران استفاده گردید. یافته‌ها: از ۲۳۴ کد اولیه، ۱۰۱ مضمون پایه، 28 مضمون سازمان‌دهنده و ۵ مضمون فراگیر استخراج شد: ۱) حاکمیت بالینی و چابکی نهادی، ۲) هوشمندی مالی و تاب‌آوری اقتصادی، ۳) سرمایه انسانی و انگیزش سازمانی، ۴) مشتری‌مداری و تعالی خدمات، ۵) فناوری و تصمیم‌گیری مبتنی بر اطلاعات. شبکه‌ی مضامین ترسیم‌شده، علاوه بر تأیید ارتباط معنادار میان این پنج بعد، همسویی نظری قابل‌توجهی را با چارچوب CIPP استافلبیم نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: چارچوب مفهومی پیشنهادی با اتکا به پنج بعد اصلی و همسویی با چارچوب نظری CIPP، می‌تواند به‌عنوان چارچوبی جامع برای ارزیابی اثربخشی خودگردانی بیمارستان‌ها باشد. این چارچوب علاوه بر کاربردهای نظری، به سیاستگذاران در تدوین و اجرای مؤثرتر این سیاست یاری رسانده و زمینه‌ساز طراحی ابزارهای کمی و اعتبارسنجی تجربی در پژوهش‌های آتی خواهد بود.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 Analysis of Drivers of Sustainable Open Innovation in Hospitals Using the Integrated ISM–DEMATEL Approach تحلیل در محرک‌های نوآوری باز پایدار در بیمارستان‌ها با استفاده از رویکرد ترکیبی ISM–DEMATEL 33568 10.48305/him.2026.46048.1379 FA سلیم کریمی تکلو هیات علمی 0000-0002-4833-4873 اتیه کارآموزیان دانشجو Journal Article 2025 12 27 Introduction: Hospitals, as vital institutions within healthcare systems, face challenges such as increasing service demand, limited human and financial resources, rapid technological advancement, and the requirements of sustainable development. In this context, sustainable open innovation, emphasizing collaboration, knowledge exchange, and sustainability principles, has emerged as an effective approach to addressing these challenges. Identifying and analyzing its key drivers is critical for improving hospital performance and sustainability. Method: This study employed a combined ISM–DEMATEL approach. Data were collected through expert opinions in the healthcare sector and complemented by a systematic review of relevant literature. DEMATEL was used to identify causal relationships among the drivers, while ISM was applied to structure and level them based on influence and dependence. Findings: The DEMATEL results indicated that managerial commitment, organizational learning culture, stakeholder engagement, and information technology infrastructure are the most influential drivers of sustainable open innovation in hospitals. The ISM analysis further revealed that inter-organizational interactions, staff training, and policy support at the macro level play foundational roles in achieving sustainable open innovation. Conclusion: Achieving sustainable open innovation in hospitals requires focused attention on key drivers and the strengthening of structural relationships among organizational and extra-organizational factors. Managerial leadership, organizational learning, and supportive policymaking are critical determinants in this process. مقدمه: بیمارستان‌ها به عنوان نهادهای حیاتی نظام سلامت، با چالش‌هایی نظیر افزایش تقاضا، محدودیت منابع انسانی و مالی، رشد سریع فناوری و الزامات توسعه پایدار مواجه‌اند. در این شرایط، نوآوری باز پایدار با تأکید بر همکاری، تبادل دانش و توجه هم‌زمان به ابعاد پایداری، به‌عنوان رویکردی کارآمد برای پاسخ‌گویی به این چالش‌ها مطرح شده است. شناسایی و تحلیل محرک‌های مؤثر بر این نوع نوآوری می‌تواند نقش مهمی در بهبود عملکرد و پایداری بیمارستان‌ها ایفا کند. روش بررسی: پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد ترکیبی ISM–DEMATEL انجام شده است. داده‌ها از طریق نظرات خبرگان حوزه سلامت جمع‌آوری و با مرور ادبیات علمی معتبر تکمیل گردید. روش DEMATEL برای شناسایی روابط علّی بین محرک‌ها و روش ISM برای سطح‌بندی و تعیین میزان اثرگذاری و وابستگی عوامل به کار گرفته شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل DEMATEL نشان داد که تعهد مدیریتی، فرهنگ یادگیری سازمانی، مشارکت ذی‌نفعان و زیرساخت فناوری اطلاعات از مهم‌ترین محرک‌های اثرگذار بر نوآوری باز پایدار در بیمارستان‌ها هستند. همچنین نتایج ISM بیانگر آن بود که تعاملات میان‌سازمانی، آموزش کارکنان و حمایت سیاست‌گذاران در سطوح کلان، نقش زیربنایی در تحقق این نوع نوآوری دارند. نتیجه‌گیری: تحقق نوآوری باز پایدار در بیمارستان‌ها مستلزم تمرکز بر محرک‌های کلیدی و تقویت روابط ساختاری میان عوامل سازمانی و فرابخشی است. نقش مدیریت ارشد، یادگیری سازمانی و سیاست‌گذاری حمایتی در این مسیر، تعیین‌کننده ارزیابی می‌شود. پیام کلیدی: تقویت محرک‌های اثرگذار و ایجاد تعاملات هدفمند میان سازمان‌ها و ذی‌نفعان، مسیر دستیابی به نوآوری باز پایدار و پایداری سازمانی در بیمارستان‌ها را هموار می‌سازد.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 Optimizing Elective Surgery Scheduling Based on Forecasted Intensive Care Unit Bed Occupancy-Case Study: A Teaching-Medical Hospital in Isfahan بهینه‌سازی زمان‌بندی جراحی انتخابی مبتنی بر پیش‌بینی اشغال تخت‌های بخش مراقبت‌های ویژه-مطالعه موردی یک بیمارستان آموزشی درمانی در اصفهان 33576 10.48305/him.2026.46916.1447 FA ملیجه اکبری گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان سعیده کتابی استاد گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان 0000-0002-6778-5645 مهسا قندهاری گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان سعید عباسی مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبت های ویژه، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Journal Article 2026 09 06 Introduction: The operating room is one of the major centers of cost and revenue in hospitals, and its effective management can improve hospital performance and facilitate the timely delivery of healthcare services. In many hospitals, the intensive care unit(ICU) acts as a bottleneck, and its limited capacity may result in delays in or cancellation of elective surgeries. Methods: This study proposes an optimization framework based on ICU-capacity forecasting for scheduling elective surgeries. To determine surgeons’ surgery-days with the aim of balancing ICU-bed-occupancy by elective surgical-patients across weekdays, the number of ICU-beds occupied by emergency-patients on different days of the week is forecasted, and the remaining capacity for elective surgical-patients is determined accordingly. This descriptive and analytical study was conducted using real hospital data from a Hospital in Isfahan, comprising 12,836 ICU-records and 12,989 elective-surgery-records collected from 2019 to 2022. Subsequently, a linear-goal-programming(LGP) model was developed to determine surgeons’ surgery-days and allocate their required ICU-capacity. Results: The results showed that, during the periods examined, the schedule generated by the model reduced the peak ICU occupancy by elective surgical-patients by 5.5% to 20%. Sensitivity analysis also showed that forecasting errors in the number of ICU-beds occupied by emergency-patients affected ICU capacity allocation and the extent of changes in the surgical schedule. Conclusion: The proposed framework, by forecasting the capacity occupied by emergency-patients in the ICU, can contribute to a more balanced distribution of ICU occupancy by elective surgical-patients across surgery days while maintaining the constraints associated with high-priority surgeons. Key Message: With a reliable forecast of available ICU capacity, the proposed mathematical model can serve as an effective decision-support tool for scheduling surgeons’ surgery-days and planning their required ICU capacity, thereby balancing ICU-bed occupancy by elective surgical-patients across the days of the week. مقدمه: اتاق عمل یکی از مراکز اصلی هزینه و درآمد در بیمارستان‌هاست و مدیریت اثربخش آن می‌تواند به بهبود عملکرد بیمارستان و ارائه به‌موقع خدمات کمک کند. در بسیاری از بیمارستان‌ها، بخش مراقبت‌های ویژه(ICU) به‌عنوان یک گلوگاه عمل می‌کند و محدودیت ظرفیت آن می‌تواند موجب تاخیریا لغو انجام جراحی‌های انتخابی شود. روش بررسی: [A1.1][A1.2]در این پژوهش، یک چارچوب بهینه‌سازی براساس پیش بینی ظرفیتICU برای زمان‌بندی جراحی‌های انتخابی ارائه شده است. برای تعیین تعیین روزهای جراحی جراحان به‌منظور متعادل‌سازی اشغال تخت‌هایICU توسط بیماران جراحی انتخابی در روزهای کاری هفته تعداد تخت‌های اشغال‌شدهICU توسط بیماران اورژانسی در روزهای مختلف هفته پیش‌بینی و براساس آن، ظرفیت باقی‌مانده برای بیماران جراحی انتخابی تعیین می‌شود. این مطالعه توصیفی و تحلیلی، با استفاده از داده‌های واقعی بیمارستان الزهرا (س) اصفهان، شامل ۱۲٬۸۳۶رکورد ICUو ۱۲٬۹۸۹رکورد جراحی انتخابی طی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ انجام شده است. سپس، یک مدل برنامه‌ریزی آرمانی خطی برای تعیین روزهای جراحی جراحان و تخصیص ظرفیت موردنیاز آنان از بخشICU ارائه می‌شود. یافته ها: نتایج نشان داد که برنامه حاصل از مدل، در دوره‌های مورد بررسی موجب کاهش5.5 تا ۲۰ درصدی اوج اشغال بخشICU توسط بیماران جراحی انتخابی شد. تحلیل حساسیت نیز نشان داد که خطای پیش‌بینی تعداد تخت‌های اشغال‌شده توسط بیماران اورژانسی بر تخصیص ظرفیت بخشICU و میزان تغییر در برنامه جراحی اثرگذار است. نتیجه گیری: چارچوب پیشنهادی با استفاده از پیش‌بینی‌ ظرفیت اشغال شده‌ ICUتوسط بیماران اورژانسی، می‌تواند به توزیع متوازن‌تر اشغالICU توسط بیماران جراحی انتخابی درروزهای جراحی کمک کند و هم‌زمان محدودیت‌های مربوط به جراحان دارای اولویت بالا را حفظ نماید.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 Empowering patients with epidermolysis bullosa using public libraries and presenting a proposed model توانمندسازی بیماران مبتلا به اپیدر مولایزیس بلوزا با استفاده از کتابخانه‌های عمومی و ارائه الگوی پیشنهادی 33578 10.48305/him.2026.46121.1385 FA اتنا قماشی دانشجوی دکتری علم اطلاعات ودانش شناسی دانشکده غلوم انشانی دانشگاه آزاد تهران شمال،تهران ،ایران 0009-0007-1149-6127 داریوش مطلبی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام شهر ری 0000-0002-2503-6558 علیرضا اسفندیاری مقدم استاد تمام ، مدیرگروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد واحد تهران شمال،تهران ،ایران نجلا حریری استاد تمام،استاد دانشگاه آزاد علوم تحقیقات ،تهران ،ایران Journal Article 2026 01 31 Objective: Epidermolysis bullosa (EBL) is a chronic and debilitating disease that affects the quality of life of patients and their families. Public libraries can play an effective role in empowering these patients by providing access to health information and social support. This study aimed to explain the dimensions of empowerment of EBL patients in public libraries. Method: The study was conducted with a qualitative approach and content analysis. Data were collected through semi-structured interviews with 24 participants including physicians, health workers, health librarians, and patients / families and analyzed with MAXQDA 2020 software. Findings: The findings were presented in two sections: First, the needs of patients, the capacities of public libraries, and the network of supporting stakeholders were identified.Then, a three-layer conceptual model was developed in which the public library, as a communication hub, links patients' needs to specialized capacities and support networks. Conclusion: Public libraries, by synergizing services, technology, and support networks, can help to sustainably empower and improve the quality of life of patients with EP. Keywords: Public libraries, epidermolysis bullosa, EP, patient empowerment, health information, quality of life هدف: اپیدرمولایزیس بلوزا (بیماری پروانه‌ای) بیماری مزمن و ناتوان‌کننده‌ای است که کیفیت زندگی بیماران و خانواده‌های آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. کتابخانه‌های عمومی با فراهم‌سازی دسترسی به اطلاعات سلامت و حمایت‌های اجتماعی می‌توانند در توانمندسازی این بیماران نقش مؤثری ایفا کنند. این پژوهش با هدف تبیین ابعاد توانمندسازی بیماران پروانه‌ای در کتابخانه‌های عمومی انجام شد.روش: پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 24 مشارکت‌کننده شامل پزشکان، مددکاران، کتابداران سلامت و بیماران/خانواده‌ها گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA 2020 تحلیل شد.یافته‌ها: یافته‌ها در دو بخش ارائه شد: نخست، نیازهای بیماران، ظرفیت‌های کتابخانه‌های عمومی و شبکه ذی‌نفعان حامی شناسایی شد. سپس الگوی مفهومی سه‌لایه‌ای تدوین گردید که در آن کتابخانه عمومی به‌عنوان هاب ارتباطی، نیازهای بیماران را به ظرفیت‌های تخصصی و شبکه‌های حمایتی پیوند می‌دهد.نتیجه‌گیری: کتابخانه‌های عمومی با هم‌افزایی خدمات، فناوری و شبکه‌های حامی می‌توانند به توانمندسازی پایدار و ارتقای کیفیت زندگی بیماران پروانه‌ای کمک کنند.واژه‌های کلیدی: کتابخانه‌های عمومی، اپیدرمولایزیس بلوزا، بیماران پروانه‌ای، توانمندسازی بیماران، اطلاعات سلامت، کیفیت زندگی.

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان اصفهان مدیریت اطلاعات سلامت 1735-7853 23 2 2026 06 22 Consequences of Exposure to Health Doomscrolling and Strategies for Coping with: A Scoping Review پیامدهای پیگیری اخبار ناخوشایند در حوزه سلامت و راهکارهای مقابله با آن: یک مرور حوزه‌ای 33579 10.48305/him.2026.46430.1410 FA فیروزه زارع فراشبندی استاد، کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-1231-642X محمدمهدی شاملی شهرضا کارشناسی ارشد، کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران 0009-0007-7210-6284 احسان گرایی دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران 0000-0001-9484-1617 فاطمه باجی دانشیار، گروه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران 0000-0002-8405-3307 Journal Article 2026 06 17 Introduction: Following unpleasant health Doom Scrolling is the habit of obsessively browsing negative health news and information. The aim of the present study is to identify the consequences of health Doom Scrolling and strategies to cope with this behavior. Methods: The study was conducted as a scoping review following the PRISMA-ScR guidelines and the Joanna Briggs Institute methodology for scoping reviews. Data were collected through a systematic search of international and national databases using keywords related to Doom Scrolling. Out of 1185 retrieved records, 61 studies met the inclusion criteria and were entered into the final analysis. Results: Findings indicated that Consequences of Doom Scrolling can be divided into four general categories: physical (such as sleep problems and fatigue), psychological (such as increased anxiety, stress, and depression), social (such as decreased quality of life and reduced interactions), and information-technology (such as cyberspace addiction, privacy violations). Strategies for dealing with Doom Scrolling were also identified in six general categories: self-management, public education, children's education, policymaking, social support, and content monitoring. Conclusion: The evidence suggests that Doom Scrolling is a multidimensional phenomenon with widespread effects on different levels of individual and social health. Countering this phenomenon requires a multilevel and comprehensive approach that requires interventions in the individual, social, educational, organizational, regulatory, and media dimensions, such that reducing the negative consequences of this phenomenon requires combining individual empowerment and self-management with educational, structural, institutional, and regulatory measures in the health system and media space. مقدمه: پیگیری اخبار ناخوشایند سلامت، عادت به پیمایش وسواس‌گونه اخبار منفی سلامت است. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی پیامدهای پیگیری اخبار ناخوشایند در حوزه سلامت و راهکارهای مقابله با این رفتار است. روش بررسی: این مطالعه با رویکرد مرور حوزه‌ای و بر اساس دستورالعمل PRISMA-ScR و راهنمای روش‌شناسی مؤسسه جوانا بریگز انجام شد. داده‌های پژوهش از طریق جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی و داخلی با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط با پیگیری اخبار منفی در حوزه سلامت گردآوری شد. پس از جستجو و غربالگری 1185 مقاله، در نهایت 61 مقاله واجد شرایط وارد مرحله تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد پیامدهای پیگیری اخبار ناخوشایند در حوزه سلامت را می‌توان به چهار دسته کلی جسمانی (مانند مشکلات خواب و خستگی)، روانشناختی (مانند افزایش اضطراب، استرس و افسردگی)، اجتماعی (مانند افت کیفیت زندگی و کاهش تعاملات) و اطلاعاتی- فناوری (مانند اعتیاد به فضای مجازی، نقض حریم خصوصی) تقسیم کرد. راهکارهای مقابله با پیگیری اخبار ناخوشایند نیز در در شش دسته کلی خودمدیریتی، آموزش عمومی، آموزش کودکان، سیاست‌گذاری، حمایت اجتماعی و نظارت بر محتوا شناسایی شد. بحث و نتیجه‌گیری: شواهد نشان می‌دهد پیگیری اخبار ناخوشایند در حوزه سلامت پدیده‌ای چندبعدی با آثار گسترده بر سطوح مختلف سلامت فردی و اجتماعی است. مقابله با این پدیده رویکردی چندسطحی و جامع است که نیازمند مداخلاتی در ابعاد فردی، اجتماعی، آموزشی، سازمانی، نظارتی و رسانه‌ای است به نحوی که کاهش پیامدهای منفی این پدیده مستلزم تلفیق توانمندسازی فردی و خودمدیریتی با اقدامات آموزشی، ساختاری، نهادی، نظارتی در نظام سلامت و فضای رسانه‌ای است.