تحلیل پژوهش‌های حوزه جامعه‌شناسی پزشکی در عرصه بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه مکی‌زاده 1
اعظم روحانی 2
ابراهیم زال‌زاده 3
احمد کلاته ساداتی 4
1 دانشیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 کارشناس ارشد، علم‌سنجی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 استادیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
4 استادیار، جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
10.22122/him.v17i5.4222
چکیده
مقدمه: ﺑﺎ ﺗﺮﺳﻴﻢ ﮔﺮاﻓﻴﻜﻲ ﻳﻚ حوزه علمی، راه ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﻬﺘﺮ و دﻗﻴﻖﺗﺮ آن ﺷﺎﺧﻪ از داﻧﺶ ﺑﺸﺮی و ﺗﺒﺪﻳل ﻣﻔﻬﻮم اﻧﺘﺰاﻋﻲ آن ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﻋﻴﻨﻲﺗﺮ ﻫﻤﻮار ﻣﻲشود. پژوهش حاضر با هدف ترسیم نقشه موضوعی مقالات حوزه جامعه‌شناسی پزشکی صورت گرفت.روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بود که با رویکرد علم‌سنجی و استفاده از روش تحلیل هم‌رخدادی واژگان و تکنیک تحلیل شبکه انجام شد. بدین ترتیب، مقالات مرتبط با استفاده از عبارت «Sociology, medical» برگرفته از سرعنوان‌های موضوعی پزشکی MeSH (Medical Subject Headings) در پایگاه PubMed طی بازه زمانی سال‌های 1945 تا 2018 جستجو و استخراج گردید.یافته‌ها: با توجه به شاخص‌های مرکزیت نزدیکی، رتبه و بینابینی، مفاهیمی همچون «رابطه پزشک و بیمار»، «نگرش به سلامت»، «فاکتورهای اجتماعی و اقتصادی» و «ارایه مراقبت‌های پزشکی» بیشترین ارزش را به دست آوردند.نتیجه‌گیری: استفاده از شاخص‌های تحلیل شبکه اجتماعی در تحلیل نقشه‌های علمی مؤثر است. ساختار موضوعی شکل گرفته و رابطه بین آن‌ها، ماهیت بین رشته‌ای حوزه جامعه‌شناسی پزشکی را نشان می‌دهد‌. برخی موضوعات مرتبط و مهم با جامعه‌شناسی پزشکی مانند پارامترهای اجتماعی مؤثر در درمان و توان‌بخشی، تحقیقات اپیدمی‌شناسی و رفتار سالم، کمتر مورد توجه قرار گرفته‌‌اند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of Research in Medical Sociology Field in International Scale

نویسندگان English

Fatemeh Makkizadeh 1
Azam Rohani 2
Ebrahim Zalzadeh 3
Ahmad Kalate-Sadati 4
1 Associate Professor, Knowledge and Information Science, Department of Knowledge and Information Science, School of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran
2 MSc, Scientometrics, Department of Knowledge and Information Science, School of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran
3 Assistant Professor, Knowledge and Information Science, Department of Knowledge and Information Science, School of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran
4 Assistant Professor, Sociology, Department of Sociology, School of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran‎
چکیده English

Introduction: Graphical mapping of an academic field make it more accurate to identify the branches of human knowledge and transform the concept of abstraction to concrete objectives. This study aimed to map the related articles in medical sociology field.Methods: The descriptive-analytical study analyzed the content of the texts with a scientometrics approach. The sample included all international scientific articles in the field of medical sociology indexed in PubMed database from 1945-2018. UCINET and NetDraw were used to analyze the data and draw the scientific map.Results: According to the indicators of centrality, the topic of "physician-patient relationship" was ranked first in all three types of centrality. According to the indicators of closeness and degree, the prominent value was given to the thematic categories of "health attitude" and "social and economic factors". Besides, the topic of "medical care delivery" had the most prominent value in terms of betweenness centrality.Conclusion: The social network analysis indexes are effective in analyzing scientific maps. The formed thematic structure and the relationship between them show the interdisciplinary nature of the field of medical sociology. Some important issues related to medical sociology, such as social parameters affecting treatment and rehabilitation, epidemiological research, and healthy behavior, have received less attention.

کلیدواژه‌ها English

Thematic Map
Medical Sociology
Co-Word Analysis
  1. Ramezani H, Alipour-Hafezi M, Momeni E. Scientific maps: Methods and techniques. Popularization of Science 2014; 5(1): 53-84. [In Persian].
  2. Yao Q, Chen K, Yao L, Lyu PH, Yang TA, Luo F, et al. Scientometric trends and knowledge maps of global health systems research. Health Res Policy Syst 2014; 12: 26.
  3. Jafari HA, Ardakan MA, Aghazadeh F. The logical model for drawing scientific maps. Rahyaft Journal 2011; 23(43): 45-52. [In Persian].
  4. Baji F, Azadeh F, Parsaei Mohammadi P, Parmah S. Mapping intellectual structure of health literacy area based on co-word analysis in web of science database during the years 1993-2017. Health Inf Manage 2018; 15(3): 139-45. [In Persian].
  5. Hsu WC, Li JH. Visualising and mapping the intellectual structure of medical big data. J Inf Sci 2018; 45(2): 239-58.
  6. Wei W, Ge J, Xu S, Li M, Zhao Z, Li X, et al. Knowledge maps of disaster medicine in china based on co-word analysis. Disaster Med Public Health Prep 2019; 13(3): 405-9.
  7. de la Hoz-Correa A, Munoz-Leiva F, Bakucz M. Past themes and future trends in medical tourism research: A co-word analysis. Tour Manag 2018; 65: 200-11.
  8. Raeeszadeh M, Karamali M. Scientific mapping of military trauma papers using co-word analysis in MEDLINE. J Mil Med 2018; 20(5): 476-87. [In Persian].
  9. Danesh F, Ghavidel S. Visualizing the clusters and dynamics of HPV research area. Iran J Med Microbiol 2019; 13(4): 266-78. [In Persian].
  10. Makkizadeh F. Intellectual structure of knowledge in Nanomedicine field (2009 to 2018): A Co-Word Analysis. Nanomed Res J 2019; 4(2): 101-10.
  11. Zar Kyaw AT, Wang Z. Linked Data Field: A co-word analysis and social network analysis. Int J Adv Res Sci Eng Technol 2018; 5(8): 6632-47.
  12. Ommati E, Asnafi AR. Study the research trend in evidence based medicine filed based on scopus database. Caspian Journal of Scientometrics 2015; 1(2): 39-48.
  13. Masoudnia E. Medical sociology. Tehran, Iran: University of Tehran Press; 2010. [In Persian].
  14. Shafati M, Zahedi MJ. Studying the bio-psycho-social model of doctor-patient relationship: A transition over the biomedical model. Journal of Bioethics 2012; 2(5): 151-86. [In Persian].
  15. Freeman Linton C. Centrality in social networks conceptual clarification. Soc Netw 1978; 1(3): 215-39.
  16. Embrett MG, Randall GE. Social determinants of health and health equity policy research: Exploring the use, misuse, and nonuse of policy analysis theory. Soc Sci Med 2014; 108: 147-55.
  17. Zaboli R, Sanaeinasab H. The challenges and solutions for action of social determinants of health in Iran: A qualitative study. Iran J Health Educ Health Promot 2014; 2(1): 5-16. [In Persian].
  18. Gholami M, Nasiripoor AA, Maleki MR. The relation between social determinant of health with access to health services in Gonbad Kavoos. Commonity Health 2016; 3(1): 54-65. [In Persian].
  19. Tabibi S, Moghadasi H. The health care organizations and health care data quality. Teb Va Tazkieh: 2005; 14(1): 8-17. [In Persian].